LÀM
SAO ĐỂ GÃI ĐẦU
Dù vậy, vẫn có tới 99.999% não bộ được cấu tạo bởi những
tế bào không sản sinh dopamine. Trong số đó, nhiều tế bào đảm nhiệm các chức
năng mà chúng ta không ý thức được, như thở, giữ cân bằng cho hệ thống các
hormone của chúng ta, và phối hợp các cơ để chúng ta có thể vận động đơn giản.
Hãy nghĩ về chuyện gãi đầu. Mọi thứ bắt đầu khi mạch thần kinh dopamine của bạn
quyết định rằng đó là ý hay. Chúng quyết định rằng gãi đầu là cách tốt nhất để
dẫn tới một tương lai không ngứa đầu. Các tế bào dopamine phát tín hiệu để làm
điều đó, nhưng đó cũng là lúc mà dopamine – và ý thức của bạn – kết thúc.
Dopamine là người điều khiển dàn nhạc giao hưởng, chứ
không phải bản thân dàn nhạc giao hưởng.
Theo một cách nào đó mệnh lệnh đến từ dopamine, làm đi, là phần dễ dàng nhất trong toàn
bộ quá trình. Những thứ tiếp theo mới là thứ phức tạp, nội việc tưởng tượng xem
chúng ta sẽ hoàn thành chúng như thế nào đã rất khó khăn rồi.
Để nhấc tay lên và gãi đầu đòi hỏi sự phối hợp của
hàng tá cơ từ ngón tay, cổ tay, cánh tay, vai, lưng, cổ và bụng. Nếu bạn đang đứng,
thì sự phối hợp này sẽ lan đến chân của bạn. Di chuyển cánh tay lên trên sẽ
thay đổi trọng tâm trọng lực của bạn, vì vậy, nó đòi hỏi việc điều chỉnh sự
thăng bằng. Rất phức tạp. Mỗi một khớp nối trên cơ thể của bạn đều có các cơ
trái ngược nhau (tương tự với những mạch thần kinh trái ngược nhau trong não),
vì thì các khớp nối có thể kiểm soát chính xác các di chuyển. Các cơ ở một bên
khớp cần phải co lại với một cường độ cụ thể và thay đổi liên tục, trong khi
các cơ ở bên đối diện phải thư giãn theo cách thay đổi liên tục. Các cơ bắp được
tạo nên bởi những sợi riêng lẻ. Mỗi cơ bắp cánh tay đã có hơn 250,000 sợi như vậy.
Cường độ co cơ phụ thuộc vào tỉ lệ các sợi này được kích hoạt như thế nào, vì
thế cần phải kiểm soát riêng lẻ từng sợi cơ này. Để gãi đầu, não của bạn phải
kiểm soát hàng triệu sợi cơ xuyên suốt cơ thể của bạn. Nó phải đảm bảo rằng tất
cả chúng đều phối hợp nhịp nhàng với nhau và tự động thay đổi cường độ tương đối
của sự co cơ trong quá trình chuyển động. Điều này đòi hỏi năng lượng não vô
cùng lớn. Nhiều hơn mức mà bạn biết. Việc này không liên quan đến dopamine,
nhưng vẫn là bạn đấy thôi.
Nhiều thứ mà chúng ta làm hàng ngày là tự động. Chúng
ta đi ra khỏi nhà để đi làm mà không cần quá nhiều suy nghĩ có chủ đích. Chúng
ta lái xe, ăn uống, cười, mỉm cười, cau mày, trầm mặc, và làm hàng nghìn thứ
khác mà không cần phải nghĩ về chúng. Chúng ta làm quá nhiều thứ mà không cần đến
phần não bộ chịu trách nhiệm cân đo các lựa chọn và quyết định, đến nỗi, chúng
ta có thể nói rằng những hoạt động phi ý thức này – những hoạt động không cần tới
dopamine này – mới là thứ đại diện cho bản chất của chúng ta.
HÔM
NAY, CÔ ẤY KHÔNG PHẢI LÀ CÔ ẤY NỮA
Những người mà chúng ta biết và yêu thương có nhiều đặc
tính đặc biệt của riêng họ. Một số đặc tính này xuất phát từ dopamine. Chúng ta
có thể nói rằng, “Anh ấy luôn ở bên bạn khi bạn cần.” Nhưng đôi khi những hành
động vô thức, không liên quan đến dopamine của một người nào đó còn đáng quý hơn
nhiều. Chúng ta có thể nói những thứ như là, “Cô ấy luôn luôn vui vẻ. Dù tôi cảm
thấy buồn như thế nào, cô ấy luôn có thể giúp tôi vui lên.” “Tôi thích cái cách
mà cô ấy cười.” “Cô ấy vô cùng hài hước.” “Có điều gì đó trong cách mà anh ấy
bước đi khiến cho anh ấy trở nên rất riêng biệt.”
Có thể chúng ta cho rằng cái cách mà chúng ta co những
sợi cơ bắp riêng lẻ của mình để nhấc tay lên và gãi đầu có lẽ không liên quan đặc
biệt với bản chất cốt lõi của chúng ta. Nhưng bạn bè chúng ta có thể không đồng
ý với điều đó. Mỗi một người đều có một cách di chuyển đặc biệt. Chúng ta thường
không chú ý đến các thói quen này, nhưng người khác thì nhìn thấy chúng. Đôi
khi chúng ta nhận ra bạn bè mình từ khoảng cách xa dựa trên cách mà họ di chuyển,
ngay cả khi chúng ta không nhìn thấy gương mặt của họ. Cách mà chúng ta di chuyển
là một phần trong đặc tính của chúng ta.
Khi nói “Hôm nay, cô ấy không còn là cô ấy nữa”, thì
điều đó có nghĩa là gì? Người này có thể đang bị bệnh; cô ấy có thể đang cảm thấy
nặng nề vì thất vọng; cô ấy có thể cảm thấy mệt mỏi vì hôm qua ngủ không ngon
giấc. Dù đó là gì, điều này hiếm khi có nghĩa rằng người bạn đó đang hành xử
như một người khác. Thông người nó có nghĩa là một số khía cạnh trong những
hành vi mà cô ấy không kiểm soát một cách có ý thức đã thay đổi. Và đó là những
khía cạnh mà chúng ta nghĩ đến khi chúng ta nghĩ về “cô ấy” – bản chất cốt lõi
của cô ấy. Có thể chúng ta luôn tin rằng tâm hồn của mình nằm trong mạch thần
kinh dopamine của mình, nhưng bạn bè chúng ta không nghĩ thế.
Còn điều gì khác mà chúng ta đã bỏ qua khi nhận định rằng
cốt lõi của chúng ta là mạch thần kinh dopamine? Chúng ta đã bỏ qua các cảm
xúc, sự đồng cảm, và niềm vui khi được ở với những người mà chúng ta quan tâm.
Nếu chúng ta bỏ qua các cảm xúc, không kết nối với chúng, thì theo thời gian
chúng sẽ trở nên ít tinh tế hơn, và có thể thoái hóa thành các cơn giận dữ, sự
tham lam và sự thù ghét. Nếu chúng ta bỏ qua sự đồng cảm, chúng ta sẽ đánh mất
khả năng khiến người khác hạnh phúc. Và nếu chúng ta bỏ qua các mối quan hệ
thân thuộc, chúng ta sẽ gần như đánh mất khả năng hạnh phúc với chính mình – và
có thể sẽ chết sớm. Một nghiên cứu ở đại học Havard được tiến hành suốt 74 năm
đã phát hiện ra rằng sự cô lập xã hội (ngay cả khi người đó không có cảm giác
cô đơn) cũng liên quan 50% đến 90% đến nguy cơ chết sớm. Tỉ lệ này ngang ngửa với
thuốc lá, và cao hơn bệnh béo phì hoặc ít vận động. Não của chúng ta cần những
mối quan hệ thân thuộc để sống sót.
Chúng ta cũng sẽ đánh mất sự vui sướng đến từ thế giới
của cảm giác xung quanh. Thay vì tận hưởng vẻ đẹp của một bông hoa, chúng ta lại
chỉ tưởng tượng về việc nó sẽ trông ra sao khi được cắm vào bình hoa trong nhà
bếp. Thay vì hít thở không khí sáng sớm và ngắm nhìn bầu trời, chúng ta lại đi
xem dự báo thời tiết trên điện thoại, cúi gầm mặt xuống, không biết gì về thế
giới xung quanh chúng ta.
Tự định hình bản thân bằng mạch thần kinh dopamine đã
nhốt chúng ta và một thế giới của sự dự đoán và những điều có thể xảy ra. Thế
giới cụ thể ở ngày trước mắt bị coi thường, bị phớt lờ hoặc thậm chí là chúng
ta sợ hãi chúng, bởi vì chúng ta không thể kiểm soát chúng. Chúng ta chỉ có thể
kiểm soát tương lai, và từ bỏ kiểm soát không phải là thứ mà sinh vật mang tính
dopamine thích làm nhất. Nhưng nó không có thật. Thậm chí một giây tiếp theo
trong tương lai cũng không có thật. Chỉ những sự thật rõ ràng ở hiện tại là có
thật, những sự thật mà chúng ta phải chấp nhận nó là chính nó, những sự thật
không thể bị thay đổi một tí ti nào để phù hợp với nhu cầu của chúng ta. Đây là
thế giới thực tế. Tương lai, nơi mà các sinh vật mang tính dopamine sinh sống,
là một thế giới của các bóng ma.
Thế giới ảo tưởng của chúng ta có thể là một nơi trú ẩn
cho lòng tự ái của chúng ta, nơi mà chúng ta có đầy sức mạnh, xinh đẹp và được
yêu thương. Hoặc có thể chúng là những thế giới mà chúng ta nắm quyền kiểm soát
hoàn toàn đối với môi trường sống theo cái cách mà người hoa sĩ kiểm soát từng
pixel trên màn hình. Khi lướt qua thế giới thực, mù mờ, chỉ quan tâm đến những
thứ chúng ta có thể sử dụng, chúng ta đánh đổi đại dương sâu thẳm của thực tại
để lấy những ghềnh cạn của những ham muốn không bao giờ cạn kiệt của chúng ta.
Và cuối cùng, nó có thể tiêu diệt chúng ta.
LIỆU
CHĂNG DOPAMINE SẼ PHÁ HỦY LOÀI NGƯỜI?
Khi con người sống trong sự khan hiếm và trên bờ vực
tuyệt chủng, động lực tìm kiếm nhiều hơn
nữa giữa cho chúng ta sống sót. Dopamine là động cơ cho sự tiến bộ. Nó giúp
các tổ tiên của chúng ta thoát khỏi chế độ tự cung tự cấp. Bằng cách cho chúng
ta năng lực tạo ra công cụ, phát minh ra khoa học trừu tượng, và lên kế hoạch
cho tương lai xa, nó khiến chúng ta trở thành giống loài thống trị trên hành
tinh này. Nhưng trong môi trường có quá nhiều thứ, nơi mà chúng ta đã làm chủ
thế giới và phát triển nên các công nghệ tinh vi – trong thời đại mà nhiều hơn nữa không còn là vấn đề sống
còn – dopamine tiếp tục kéo chúng ta về phía trước, có lẽ là về phía sự sụp đổ.
Với tư cách giống loài, chúng ta đã trở nên quyền lực
hơn rất nhiều so với lúc não bộ loài người mới phát triển. Công nghiệp phát triển
nhanh còn sự tiến hóa thì chậm chạp. Não bộ của chúng ta đã tiến hóa khi sự sống
còn không rõ ràng. Vấn đề này bây giờ không còn quá lớn trong xã hội hiện đại nữa,
nhưng chúng ta vẫn mắc kẹt với não bộ của người tiền sử.
Có khả năng mà chúng ta sẽ không thể tồn tại quá sáu
thế hệ nữa. Đơn giản là vì chúng ta đã quá giỏi trong việc thỏa mãn các ham muốn
dopamine: không phải dạng nhiều hơn và
mới hơn và mới mẻ nào cũng tốt cho một cá nhân, và điều này cũng đúng với một
giống loài. Dopamine không ngừng lại. Nó dẫn dắt chúng ta về phía vực sâu.
Trong chương tiếp theo chúng ta sẽ bàn luận về những viễn cảnh tồi tệ nhất. Có
thể sự khéo léo được điều khiển bởi dopaminergic của chúng ta sẽ giúp chúng ta
tìm ra cách an toàn qua các rạn san hô và bãi cạn trong quá trình tiến bộ ngày
càng nhanh của nhân loại. Và, cũng có thể là không. Ví dụ:
NHẤN
NÚT
Trận quyết đấu hạt nhân cuối cùng (nuclear amargeddon: trong kinh Thánh amargeddon là trận quyết đấu cuối
cùng giữa phe thiện và phe ác trước ngày phán xét) là cách rõ ràng
nhất mà dopamine có thể phá hủy nhân loại. Những nhà khoa học có mức độ
dopamine cao đã tạo ra một loại vũ khí tận thế cho những lãnh đạo có mức độ
dopamine cao. Các nhà khoa học không thể ngừng việc tạo ra các vũ khí càng ngày
càng gây chết người nhiều hơn, và những độc tài không thể dừng việc theo đuổi
quyền lực. Theo thời gian, càng ngày càng nhiều nước sở hữu năng lực hạt nhân,
và một ngày nào đó mạch thần kinh dopamine của ai đó có thể kết luận rằng cách
tốt nhất để tối đa hóa lợi ích cho tương lai là nhấn nút. Chúng ta đều hy vọng
rằng – và nhiều người tin rằng – trước khi chúng ta phá hủy chính mình, nhân loại
sẽ tìm ra một cách để vượt qua động cơ chinh phục nguyên thủy này, có thể thông
qua các tổ chức hợp tác quốc tế như Liên Hiệp Quốc.
Nhưng nếu điều đó xảy ra, thì phải có thứ gì đó vô
cùng quyền lực để khiến nó xảy ra. Tái cấu trúc não bộ là một điều vô cùng khó
khăn.
KẾT
THÚC CỦA TRÁI ĐẤT
Một viễn cảnh tận thế khác mà trong đó, dopamine dẫn dắt
chúng ta tiêu dùng nhiều hơn và nhiều hơn nữa cho đến khi chúng ta phá hủy hành
tinh. Sự thay đổi khí hậu được đẩy nhanh bởi hoạt động công nghiệp là trọng tâm
chính của nhiều nước trên thế giới hiện nay, bởi vì chúng ta đều lo ngại về những
hậu quả khủng khiếp, bao gồm mất mùa, lũ lụt, và cạnh tranh bạo lực đối với những
nguồn năng lượng đang mất dần. Hơn một nửa lượng khí nhà kính được tạo ra do đốt
nhiên liệu hóa thạch để sản xuất xi măng, thép, nhựa và hóa chất. Càng có nhiều
quốc gia thoát nghèo, thì nhu cầu cho các vật liệu này càng tăng. Mọi người đều
muốn nhiều hơn – và đối với một số lượng
lớn các quốc gia, nhiều hơn không phải
là theo đuổi sự xa hoa. Đó chỉ là trèo ra khỏi sự đói nghèo.
Ủy ban liên chính phủ về biến đổi khí hậu, nơi cung cấp
các đánh giá khoa học cho Hội nghị về khí hậu của Liên hợp quốc, khẳng định rằng
bất kỳ phản ứng nào cũng phải bao gồm thay đổi xã hội cơ bản. Sự phát triển
kinh tế toàn cầu phải chậm lại. Con người cần phải sử dụng ít nhiệt lượng hơn,
ít máy điều hòa hơn, ít nước nóng hơn. Họ phải ít lái xe hơn, ít bay hơn, và
tiêu thụ ít hơn. Nói cách khác, những hành vi được dẫn dắt bởi dopamine cần phải
bị đàn áp mạnh mẽ, và kỷ nguyên của sự tốt hơn, nhanh hơn, rẻ hơn và nhiều hơn
phải kết thúc.
Điều này chưa từng xảy ra trong lịch sử loài người –
ít nhất là chưa từng là quyết định của chúng ta. Chỉ có những công nghệ vượt bậc
mới cho phép chúng ta tiếp tục tăng mức tiêu thụ của mình, trong khi giảm được
khí thải nhà kính.
HÃY
CÙNG ĐÓN CHÀO NHỮNG VỊ CHÚA TỂ MỚI Ở SILICON
Các máy tính thông minh hơn con người sẽ khiến cho thế
giới này thay đổi triệt để. Mỗi năm qua đi, chúng ta lại tạo ra những chiếc máy
vi tính thông minh hơn, mạnh mẽ hơn nhờ vào năng lực được dẫn dắt bởi dopamine
để sử dụng các khái niệm trừu tượng trong việc tao ra các công nghệ mới. Một
khi máy tính đủ thông minh để tự xây dựng – và cải tiến – chính mình, tiến
trình này sẽ tăng tốc đáng kể. Lúc này, chẳng ai biết chuyện gì sẽ xảy ra.
Nhưng có khả năng tình huống này sẽ xảy ra sớm hơn chúng ta nghĩ. Ray Kurzweil,
học giả về tương lai hàng đầu thế giới, tin rằng chúng ta sẽ có các máy tính
siêu trí tuệ vào năm 2029.
Chúng ta hoàn toàn có thể đoán được các máy tính vốn
được lập trình để sử dụng những kỹ năng truyền thống. Chúng hoạt động theo một
hệ thống các hướng dẫn cụ thể từ khi bắt đầu một phép tính cho đến khi hoàn
thành nó. Tuy nhiên, những phát triển mới trong lĩnh vực trí thông minh nhân tạo
đã tạo ra những kết quả không thể đoán trước được. Thay vì lập trình viên quyết
định cách thức hoạt động của máy tính, các máy tính lúc này tự hoàn thiện chính
nó dựa trên thành công trong việc đạt được mục tiêu của nó. Nó sẽ tối ưu hóa việc
lập trình để giải quyết các vấn đề. Đây gọi là máy tính tiến hóa. Các mạch điện* (circuit: trong não là mạch thần kinh, trong máy tính là các mạch điện)
dẫn đến thành công được tăng cường sức mạnh, và những mạch dẫn đến thất bại bị
yếu đi. Khi tiến trình này lặp lại, máy tính trở nên càng lúc càng giỏi hơn
trong việc thực hiện các nhiệm vụ - ví dụ như nhiệm vụ nhận diện ai đó. Nhưng
không ai có thể hiểu cách thức mà nó làm được điều này. Khi nó tự chỉnh sửa
chính mình theo thời gian, các mạch điện sẽ trở nên quá phức tạp đến mức không
thể hiểu được nữa.
Kết quả là,
không ai có thể biết chính xác một cái máy tính siêu trí tuệ sẽ làm gì. Một trí
tuệ nhân tạo tự lập trình các mạch điện của mình vào một ngày nào đó có thể quyết
định rằng, xóa sổ loài người là cách tốt nhất để đạt được mục tiêu của nó. Các
nhà khoa học có thể cố gắng tạo ra các biện pháp bảo vệ an toàn khi lập trình
nó, nhưng khi chương trình tiến hóa vượt ngoài sự kiểm soát của lập trình viên,
thì không thể biết được loại biện pháp bảo vệ nào sẽ đủ mạnh để tồn tại trong
quá trình “tối ưu hóa” này. Một lựa chọn khác đơn giản hơn là ngưng việc tạo ra
các máy tính với trí tuệ nhân tạo. Tuy nhiên, điều này sẽ giảm năng lực của
chúng ta trong việc theo đuổi nhiều hơn nữa,
vì thế chúng ta có thể loại trừ nó. Dopamine sẽ kéo khoa học tiến về phía trước,
dù phía trước đó có tốt cho chúng ta hay không. Dù vậy, biết đâu chúng ta sẽ gặp
may. Biết đâu chúng ta sẽ khám khá ra một biện pháp nào đó để đoan chắc rằng
các trí tuệ nhân tạo này sẽ hành xử một cách có đạo đức. Nhiều chuyên gia trong
lĩnh vực này tin rằng điều này nên là ưu tiên hàng đầu của các khoa học gia máy
tính.
MỌI
THỨ. MỌI LÚC.
Những tiến bộ công nghệ được dẫn dắt bởi dopamine khiến
chúng ta dễ dàng đạt được các nhu cầu và ham muốn của mình hơn. Các kệ hàng
trong các cửa hàng thực phẩm chất đầy những sản phẩm liên tục “đổi mới và cải
tiến”. Máy bay, tàu lửa, và xe cộ đưa chúng ta đến bất kỳ nơi nào chúng ta muốn
đến, rẻ hơn và nhanh hơn bao giờ hết. Internet cung cấp cho chúng ta vô số lựa
chọn giải trí thị giác, và quá nhiều những thứ hay ho được đưa ra thị trường mỗi
năm – đến nỗi chúng ta cần rất nhiều phóng viên để cập nhật cho chúng ta những
phương thức tiêu tiền mới.
Dopamine dẫn dắt cuộc sống của chúng ta đi càng lúc
càng nhanh. Để theo kịp thì cần phải học hỏi rất nhiều. Ngày nay, những loại bằng
cấp như bằng thạc sĩ/tiến sĩ có giá trị giống như bằng tốt nghiệp đại học của
thế hệ trước. (nguyên văn: graduate degree: bằng
cấp thể hiện sự chuyên sâu về một lĩnh vực nào đó) Chúng
ta làm việc nhiều giờ hơn. Có nhiều thứ phải đọc, nhiều báo cáo phải viết, và
nhiều email phải trả lời hơn. Mọi thứ không bao giờ ngừng lại. Chúng ta phải “sẵn
sàng” (available) cả ngày lẫn đêm. Khi ai đó ở công ty cần chúng ta, chúng ta
phải lập tức phản hồi. Các quảng cáo luôn mô tả hình ảnh một người đàn ông đang
mỉm cười và nhắn tin trên bãi biển, hay một người phụ nữ nằm dài bên hồ bơi
trong khách sạn và nhìn vào màn hình điện thoại, thông qua phần mềm camera mà
quan sát căn nhà không người của cô ấy. Thật
nhẹ nhõm. Không có gì xảy ra cả kể từ lần quan sát trước, 15 phút trước đó.
Cô ấy kiểm soát được mọi thứ.
Vì có quá nhiều thứ khiến chúng ta vui vẻ, vì chúng ta
cống hiến quá nhiều năm cho sự nghiệp học tập, và quá nhiều thời gian cho công
việc, thứ gì đó phải hy sinh, và thứ gì đó ở đây chính là gia đình. Theo Cục điều
tra dân số Hoa Kỳ, từ năm 1976 đến năm 2012, số lượng phụ nữ không có con ở Mỹ
đã tăng gần gấp đôi. Tờ New York Times
nói rằng trong năm 2015, Hội Nghị Những Người Không Phải Làm Mẹ đã được tổ chức
lần đầu tiên – một hội nghị của những người phụ nữ lựa chọn không sinh con.
Trong các nước phát triển, nhiều người đã đánh mất thú
vui trong chuyện sinh con đẻ cái. Nuôi con rất tốn kém. Theo Bộ Nông nghiệp Hoa
Kỳ, để nuôi một đứa trẻ đến 18 tuổi thì phải tốn khoảng $245,000. Học phí bốn
năm đại học cộng thêm tiền ăn ở tốn khoảng $160,000 và học xong đại học thì còn
các chương trình sau đại học, hoặc đứa trẻ sẽ quay về nhà. Tổng hết các khoản
phí lại, thì số tiền này đủ cho bạn sở hữu một ngôi nhà nghỉ dưỡng hoặc du lịch
nước ngoài mỗi năm một lần, chưa kể đến chi phí đến từ các nhà hàng, rạp chiếu
phim hay quần áo thời trang. Như một cặp đôi mới kết hôn – không có ý định có
con, đã nói một cách ngắn gọn là, “Chúng tôi sẽ có nhiều tiền hơn.”
Dopamine tập trung vào tương lai không còn dẫn dắt các
cặp đôi đến quyết định có con nữa, bởi vì người dân các nước phát triển không
còn phụ thuộc vào sự chu cấp của con cái khi về già nữa. Các quỹ lương hưu do
chính phủ tài trợ đã chăm lo cho họ. Dopamine dư dả đến từ việc này giờ đây
chuyển sang những thứ khác như TV, xe hơi, và những nhà bếp thiết kế hiện đại.
Kết quả cuối cùng là sự sụp đổ của nhân khẩu học. Khoảng
phân nửa dân số thế giới đang sống ở các quốc gia có tỉ lệ thay thế dân số thấp.
Tỉ lệ thay thế dân số là số lượng trẻ mà mỗi cặp đôi phải có để chống lại sự
suy giảm dân số. Ở những nước phát triển, con số này là 2.1 trên mỗi phụ nữ, và
nhiều hơn chút nữa để đề phòng trường hợp những người chết trẻ. Ở các nước đang
phát triển, tỉ lệ thay thế dân số phải vào khoảng 3.4 vì các nước này có tỉ lệ
trẻ sơ sinh tử vong cao hơn. Con số trung bình của thế giới là 2.3.
Các quốc gia Châu Âu cũng như Úc, Canada, Nhật, Hàn Quốc
và New Zealand đều có tỉ lệ thay thế dân số thấp dần đi. Ở Mỹ tỉ lệ này ổn định
hơn, phần lớn bởi vì những người di cư từ các nước đang phát triển vẫn chưa
đánh mất thói quen duy trì sự sống còn của loài người. Nhưng thậm chí ở các nước
đang phát triển, tỉ lệ sinh đang giảm dần. Brazil, Trung Quốc, Costa Rica,
Iran, Lebanon, Singapore, Thailand, Tuinisia, và Việt Nam đều đang chứng kiến tỉ
lệ thay thế dân số dưới mức trung bình.
Các chính phủ đang làm tất cả những gì họ có thể để
phòng chống việc nước họ trở thành những thành phố ma. Trong khủng hoảng tị nạn
ở Syria, Đức nổi tiếng vì đã mở cửa biên giới để đón nhận họ. Đan Mạch phản ứng
với khủng hoảng em bé này bằng cách tạo ra cách quảng cáo trong đó có một người
mẫu quyến rũ mặc một chiếc áo choàng đen, khuyến khích người xem “Hãy làm điều
đó cho Đan Mạch”. Singapore, nơi tỉ lệ sinh chỉ vào khoảng 0.78, đã hợp tác với
Mentos (“The Freshmakers” – singum Mentos) để quảng cáo “Đêm Quốc Gia” trong đó
các cặp đôi được khuyến khích “để lòng yêu nước bùng nổ”. Ở Hàn Quốc, các cặp
đôi được thưởng tiền và các giải thưởng khi có đứa con thứ hai, và ở Nga, họ có
cơ hội để trúng một cái tủ lạnh.
KHÔNG
LÀM GÌ, TRẢI NGHIỆM MỌI THỨ
Cuối cùng, sự suy giảm – nếu không muốn là là sự kết
thúc – của loài người có thể đến từ công nghệ thực tế ảo (virtual reality –
VR). VR đã tạo ra nhiều trải nghiệm hấp dẫn mà người tham gia được đưa đến những
nơi xinh đẹp và thú vị để trở thành người hùng của vũ trụ - ngay lập tức.
VR tạo ra các hình ảnh và âm thanh, cùng với các cảm
quan khác sẽ sớm online. Ví dụ, những nhà nghiên cứu ở Singapore đã phát triển
một thứ mà họ gọi là “kích hoạt vị giác điện tử”. Đây là một thiết bị có các điện
cực cung cấp dòng điện và nhiệt đến lưỡi. Bằng cách kích thích lưỡi bằng các lượng
điện và nhiệt khác nhau, bạn có thể đánh lừa lưỡi để nếm ra các hương vị mặn,
chua và đắng. Nhiều nhóm khác đã tạo ra cách để mô phỏng vị ngọt. Một khi các
nhà khoa học tạo ra được tất cả các vị cơ bản, họ sẽ có thể kết hợp chúng nhiều
các khác nhau để cho phép lưỡi trải nghiệm các cảm giác nếm thử tất cả các loại
thức ăn mà chúng ta có thể tưởng tượng ra. Bởi vì chúng ta cảm nhận vị giác phần
lớn thông qua mùi hương, nên cũng sẽ có một thiết bị có bộ khuếch tán hương
thơm mô phỏng mùi. Và chúng cũng đi kèm với cái mà các nhà phát minh gọi là “bộ
chuyển đổi dẫn truyền qua xương”. Họ nói rằng nó "bắt chước âm thanh nhai
được truyền từ miệng của thực khách đến màn nhĩ qua các mô mềm và xương."
Xúc giác là ranh giới cuối cùng, vì nó sẽ cho phép các
nhà sáng tạo VR mô phỏng tình dục, và nội dung khiêu dâm là động lực chung cho
việc áp dụng phương tiện truyền thông mới, như VCR, DVD và internet tốc độ cao.
Tại sao lại chỉ quan hệ tình dục khi cần, phải lặp đi lặp lại, và phải với một
đối tác không hoàn hảo trong khi có thể tạo ra các ảo tưởng thay đổi liên tục?
Nội dung khiêu dâm sẽ còn gây nghiện hơn khi tiến vào lãnh địa của xúc giác.
Các thiết bị kích thích bộ phận sinh dục được đồng bộ hóa với VR khiêu dâm gần
đây đã được tung ra thị trường — về cơ bản chúng là là đồ chơi tình dục được điều
khiển bởi máy tính. Thị trường cổ phiếu của lĩnh vực này chiếm rất nhiều tiền. Năm
2016, thị trường đồ chơi tình dục là 15 tỷ đô la, người ta dự đoán rằng nó sẽ
vượt qua 50 tỷ đô la vào năm 2020.
Chúng ta sẽ sớm dạy được các máy tính rằng mình thích
cái gì, bằng cách chấm điểm cho các trải nghiệm mà nó đem lại giống như cách
chúng ta chấm điểm cho âm nhạc và sách. Máy tính sẽ trở nên thuần thục trong việc
đáp ứng mong muốn của chúng ta đến mức không con người nào có thể cạnh tranh với
nó được. Bước tiếp theo là những bộ quần áo liền thân cho phép chúng ta trải
nghiệm tình dục ảo bằng tất cả các giác quan, mà không cần phải quan tâm đến việc
tái sinh sản. Con người đã sẵn sàng để chọn lựa việc có ít con cái hơn. Khi các
xu hướng hiện tại đụng phải sức hấp dẫn của VR, tương lai của nhân loại trở nên
rất khó nói.
Với VR, loài người có thể sẽ sẵn sàng bước vào đêm
tôi. Mạch thần kinh dopamine sẽ nói với chúng ta rằng, VR là thứ tốt nhất.
Chỉ có một thứ có thể cứu được chúng ta: khả năng đạt
được trạng thái cân bằng tốt hơn, để vượt qua sự ám ảnh của chúng ta với nhiều hơn nữa, trân trọng sự phức tạp vô
hạn của hiện tại, và học cách để tận hưởng những thứ mà chúng ta đang có.
0 nhận xét:
Đăng nhận xét