TÌNH
DỤC PHỨC TẠP
Điều này áp dụng với loài người như thế nào? Như nhà địa
chất học và tác giả Jared Diamond đã kết luận trong cuốn Tại sao tình dục khiến người ta vui vẻ?, tính dục của con người là
đặc trưng cho các loài vật mà con non được thụ tinh bên trong và được hưởng lợi
từ sự chăm sóc của cả bố và mẹ. Chúng ta không phải một cặp đôi chim cánh cụt
đáng yêu, nhưng chúng ta cũng không phải sư tử, sói, hay tinh tinh, những loài
động vật trong đó con đực thậm chí còn không biết con của chúng là ai. (Các nhà
khoa học quan tâm đến việc này thì phải kiểm tra DNA để xác nhận xem đứa con
nào thuộc về con đực nào.) Chúng ta thì ở khoảng giữa.
Lịch sử tiến hóa của chúng ta phản ánh trong cơ thể của
chúng ta. Sự khác biệt về kích thước giữa con đực và con cái trong một giống
loài phản ánh mức độ cạnh tranh giành bạn tình giữa các con đực, từ đó lại
tương quan với sự khác biệt trong độ đầu tư chăm sóc con non giữa hai giới
tính. Ở loài chim cánh cụt, điều này không dễ nhận ra do chúng được chăm sóc bởi
cả cha và mẹ theo chủ nghĩa quân bình. Trung bình thì đàn ông tương đối lớn hơn
so với phụ nữ - chúng ta không phải chim cánh cụt – nhưng sự khác biệt nam-nữ
không lớn như trong các loài mà con đực không hề quan tâm đến con non.
Lịch sử tiến hóa của chúng ta cũng được phản ánh trong
cách suy nghĩ của chúng ta. Đàn ông thường có hứng thú tình dục với nhiều bạn
tình, và tình dục bí ẩn thường khiến họ dễ bị kích động và thích thú hơn. Như
chúng ta đã biết, điều này đúng trên khắp thế giới; nghiên cứu về sự khác nhau
trong tình dục là một lĩnh vực tâm lý trong đó các nhà khoa học đã thực hiện
các nghiên cứu liên quan xuyên suốt các nền văn hóa. Mại dâm tồn tại phần lớn
là để thỏa mãn ham muốn này của đàn ông, và phim đồi trụy cũng vậy. Có mại dâm
nam và hình ảnh khỏa thân nam và tình dục nam trong các bộ phim đồi trụy,
nhưng, hầu hết chúng đều tồn tại cho đàn ông đồng tính.
Việc này nghe giống như một câu chuyện — do Dorothy Parker
và William James, và nhiều người khác — kể về một nhà văn thức dậy vào nửa đêm
tin rằng cô đã có một khám phá tuyệt vời, viết nó ra, quay lại ngủ, khi thức dậy,
cô ấy phát hiện ra rằng cô ấy đã viết như thế này:
Hogamous Higamous
Đàn ông thì thích đa thê.
Higamous Hogamous
Phụ nữ thì thích một vợ một chồng
Về mặt thống kê, chúng ta đang đi đúng hướng, nhưng
thông tin vẫn chưa đầy đủ. Chúng ta cần giải thích một thực tế rằng đàn ông thường
thích chế độ đa thê và phụ nữ thường một vợ một chồng. (*ở đây tác giả nói ngược lại, không biết có lý do gì hay chỉ do lỗi đánh
máy.)
Một điều đáng cân nhắc là trẻ con là sinh vật đặc biệt
mỏng manh, sinh ra quá sớm, phụ thuộc vào người lớn về mặt thức ăn, nhà ở và sự
bảo vệ từ những kẻ săn mồi bao gồm cả con người và động vật khác trong một thời
gian rất dài. Vì vậy, người cha rất quan trọng, vì họ giúp bảo vệ và nuôi dưỡng
trẻ con, và cũng bởi vì họ bảo vệ người mẹ (vì nếu người mẹ chết khi đang cho
con bú, trẻ con cũng sẽ chết theo.)
Điều này không có nghĩa là có thể hoán đổi vai trò của
cha và mẹ. Vẫn còn đó một cuộc chiến tiến hóa về mặt giới tính, vì đàn ông có bản
năng từ trong gien là hứng thú với việc lang chạ. Tin xấu cho phụ nữ - những
người mong muốn có được bạn tình ở với mình và con mình thay vì dùng thời gian
và sức lực cho những phụ nữ và trẻ con khác. Mâu thuẫn này đã định hình sở
thích của phụ nữ về người mà cô ấy muốn kết đôi – họ thường tìm kiếm đàn ông có
những dấu hiệu chung thủy trong tương lai. Đàn ông có thể tiến hóa để làm giả
những dấu hiệu này, nhưng nếu phụ nữ giỏi ở khoản nhìn thấu sự giả dối này thì
những người đàn ông thật sự chung thủy về tình cảm và tình dục sẽ sinh sản và
di truyền nhiều hơn những kẻ xấu. Chung thủy trở thành đặc tính hấp dẫn. Bằng
cách này, lựa chọn tình dục sẽ thu hẹp khoảng cách giữa sở thích tình dục của
nam giới và phụ nữ.
Có một khúc mắc ở đây. Phụ nữ có đặc điểm nổi bật là
có thể che giấu sự rụng trứng. Họ có thể có và tận hưởng quan hệ tình dục bất cứ
lúc nào trong chu kỳ kinh nguyệt. Một cách để lý giải điều này là nếu họ công
khai về việc rụng trứng - hiện trạng của động vật có vú - thì đàn ông sẽ dễ
dàng lang chạ hơn mà vẫn đảm bảo rằng con non là của họ. Họ chỉ cần quan sát bạn
tình của mình trong một khoảng thời gian nhất định để chắc rằng cô ấy không
giao hợp với người đàn ông khác, và dành phần thời gian còn lại để tìm kiếm những
phụ nữ chưa có bạn tình hoặc bạn tình không chú ý đến cô ấy. Nhưng nếu phụ nữ
có thể tìm bạn tình mọi lúc, thì không thể đoán được rằng liệu người bạn tình
này sẽ tạo ra đứa con hay không, điều này buộc đàn ông phải ở gần để canh chừng
cô ấy. Nếu không, anh ta sẽ phải đối mặt với rủi ro rằng anh ấy sẽ lãng phí tài
nguyên trên một đứa trẻ không liên quan gì về mặt gien với anh ta.
(Bên lề: lô gic ở đây dựa trên việc trong lịch sử tiến
hóa của chúng ta, có nhiều câu chuyện về việc phụ nữ không hẳn là chung thủy.
Loại chuyện này chỉ tồn tại khi phụ nữ lang chạ. Sự không chung thủy của phụ nữ
vẫn tồn tại ngay lúc này – một số đàn ông không biết là họ đang nuôi dưỡng những
đứa con không có cùng mã gien với họ. Và có bằng chứng về thể chất cho thấy sự
không chung thủy của phụ nữ tồn tại suốt chiều dài lịch sử: tinh hoàn của đàn
ông loài người lớn hơn so với các loài linh trưởng khác. Điều này liên quan chặt
chẽ với “cuộc chiến tinh trùng”, xuất hiện trong trường hợp phụ nữ có nhiều bạn
tình nam giới, giúp đàn ông tăng lượng tinh trùng lên, (qua đó tăng xác suất của
việc con non của con của mình lên). Vì thế đoạn thơ Higamous hogamous cũng
không hoàn toàn đúng.)
Chúng ta đã nhận thấy rằng sự mỏng manh yếu ớt của trẻ
con đã tạo nền tảng tiến hóa cho chế độ một vợ một chồng, nhưng vẫn còn một khả
năng khác nữa, điều gì đó đặc biệt về quan hệ giữa con người. Chúng ta có thể
thông minh, chúng ta có thể tử tế. Ví dụ như, đủ thông minh và tử tế để tách
mình ra khỏi các ảo tưởng, để từ chối những loại khoái cảm mà chúng ta cho là
sai trái, để đứng ở góc nhìn của người khác mà xem xét vấn đề, để tính toán lợi
hại một cách lý trí, vân vân. Chúng ta có thể lựa chọn trở thành những con chim
cánh cụt đáng yêu.
CÚ
LỪA ĐẦU ÓC
Đàn ông và phụ nữ có một điểm giống nhau: chúng ta đều
thích ngắm nhìn những gương mặt xinh đẹp.
Điều này không liên quan đến giới tính. Đàn ông và đàn
bà dị tính đều thích ngắm nhìn những gương mặt thu hút thuộc cùng giới tính với
họ. Bất kể thuộc giới tính gì, những gương mặt dễ nhìn đều làm não phát sáng,
kích hoạt các mạch thần kinh dành cho khoái cảm. Ngay cả những em bé - mà chúng
ta (trừ Freud ra) đều cho rằng không có bất kỳ ham muốn tình dục nào, đều thích
ngắm nhìn một gương mặt xinh đẹp từ lúc còn rất nhỏ.
Kết quả này sẽ làm Darwin ngạc nhiên, vì ông tin rằng
tiêu chuẩn của cái đẹp liên quan mật thiết với văn hóa và vì thế phải được dạy
thì mới biết được. Tuy nhiên, có một số đặc điểm mà mọi người ở khắp nơi đều thấy
bị thu hút: làn da không tì vết. Sự cân đối. Đôi mắt sáng. Hàm răng đều. Tóc
dày mượt. Tính bình quân. Đặc điểm cuối cùng có thể khiến người ta ngạc nhiên,
nhưng nếu một người chọn ra mười gương mặt ngẫu nhiên, dù là 10 đàn ông hay 10
phụ nữ, và ghép chúng lại với nhau, kết quả sẽ khá dễ nhìn, và khi nhìn thấy
gương mặt kết hợp này, các em bé sẽ thích nhìn nó hơn là từng gương mặt riêng lẻ.
Bạn cũng vậy thôi.
Tại sao những yếu tố này lại quan trọng? Những yếu tố
như làn da mịn màng, sự cân xứng, đôi mắt trong sáng, hàm răng chắc khỏe và mái
tóc đẹp là những dấu hiệu rõ ràng về sức khỏe và tuổi trẻ, là những đặc điểm tốt
mà mọi người đều chú ý khi tìm kiếm bạn đời. Điều này đặc biệt đúng với trường
hợp sự cân đối; khó mà có được sự cân đối, và những thứ tồi tệ như dinh dưỡng
kém, ký sinh trùng, và chỉ mỗi sự tàn phá của thời gian là đã đủ để ăn mòn nó.
Sự cân đối là một dấu hiệu của sự thành công.
Lý do tại sao tính bình quân là tốt thì không quá rõ
ràng. Nó có thể phản ánh sức khỏe, theo logic rằng hầu hết các sai lệch so với
tình trạng bình thường đều là xấu. Tính bình quân cũng tương ứng với dị hợp tử,
hoặc đa dạng di truyền, đó là một điều tốt khác. Một khả năng khác đôi mắt của
chúng ta dễ cảm nhận khuôn mặt bình quân hơn, theo đúng nghĩa đen; một khuôn mặt
bình quân có ít yêu cầu hơn trong việc xử lý hình ảnh so với khuôn mặt không
bình thường và chúng ta có xu hướng thích hình ảnh trực quan dễ xử lý hơn.
Có một vấn đề ở đây là mặc dù những khuôn mặt bình
quân thường dễ nhìn, nhưng chúng cũng trông không quá xuất sắc — những khuôn mặt
hấp dẫn nhất không phải là những khuôn mặt trung bình. (Khi bạn thực hiện sự
pha trộn này, bạn sẽ có được một khuôn mặt đẹp, nhưng không phải là một khuôn mặt
đẹp của ngôi sao điện ảnh.) Có lẽ, câu trả lời không phải là những khuôn mặt bình quân thì hấp dẫn; mà là những mặt không
bình quân thì sẽ có nhiều nguy cơ trở nên kém hấp dẫn hơn.
Tôi luôn cảm thấy kỳ quặc về việc không có sự khác biệt
lớn về giới tính trong việc cảm nhận sự thu hút. Vẻ ngoài đúng là quan trọng với
đàn ông hơn là với phụ nữ, không chỉ ở khu vực Âu Mỹ, mà ở mọi nơi khác trên thế
giới. Nhưng mà, chỉ có một ngoại lệ, thứ khiến cho các giới tính khác nhau cảm
thấy hấp dẫn lại không khác nhau. Đàn ông dị tính cũng giỏi nhận định một gương
mặt đẹp trai như một phụ nữ dị tính vậy.
Có một ngoại lệ là sở thích của phụ nữ thay đổi trong
chu kỳ kinh nguyệt. Hầu hết thời gian, họ bị thu hút bởi những khuôn mặt nam giới
đáp ứng các tiêu chí trên, nhưng khi họ đang rụng trứng, họ bị thu hút bởi những
khuôn mặt đặc biệt nam tính và góc cạnh. Khi tôi lần đầu tiên nghe về phát hiện
này, thì nó khá ảo, nhưng cho tới bây giờ thì thuyết này khá phổ biến. Có một
cách giải thích là, khi rụng trứng, phụ nữ đặc biệt tìm kiếm những gien tốt và
để mắt đến những người đàn ông siêu đàn ông.
TRONG một loạt nghiên cứu hấp dẫn vào những năm 1950,
các nhà điều tra nghiên cứu những đặc điểm kích hoạt hành vi tình dục ở gà tây trống.
Đầu tiên, họ phát hiện ra rằng bạn có thể kích thích chúng với mô hình của một
con gà tây mái sống động như thật — những con đực sẽ ngấu nghiến, khệnh khạng,
ưỡn người lên và cuối cùng là nhảy lên cái mô hình. Để tìm ra kích thích tối
thiểu cho phản ứng tình dục, các nhà khoa học đã loại bỏ các bộ phận khỏi mô
hình, chẳng hạn như đuôi, bàn chân và cánh của mô hình gà tây mái, cuối cùng kết
thúc bằng việc chỉ cắm vào mô hình một cái đầu gà mái bằng một cây gậy. Những
con đực hoàn toàn bị kích thích bởi cái đầu này, và thậm chí sẽ thích nó hơn cả
một cơ thể đầy đủ của gà mái mà không đầu.
Con người có thể cũng giống như gà tây vậy. Chúng ta
được lập trình để bị thu hút bởi một số tín hiệu tri giác nhất định và điều này
có thể được kích hoạt mà không cần thiết phải tồn tại một con người bằng xương
bằng thịt bên cạnh, giống như khi chúng ta bị kích thích tình dục bởi các mảng
pixel hai chiều trên màn hình máy tính. Ngay cả khi chúng ta ở với những con
người bằng xương bằng thịt, chúng ta có thể bị đờ ra bởi một bộ phận cơ thể của
họ trong khi hoàn toàn thờ ơ với người đó.
Điều này thể hiện ở các sở thích tình dục kì lạ, trong
đó cơn kích thích tình dục chủ yếu tập trung vào một bộ phận cơ thể cụ thể. Một
ví dụ cực đoan là kẻ giết người hàng loạt kiêm kẻ-thích-chân (người bị ám ảnh bởi
đôi chân) tên là Jerome Brudos, ban đầu hắn chỉ đi theo phụ nữ, bóp cổ họ đến
khi họ bất tỉnh rồi bỏ chạy với đôi giầy của họ. Sau đó hắn tiến tới việc cưỡng
hiếp và giết người, và giữ bàn chân của một người phụ nữ như chiến tích của hắn.
Và nhà văn Daniel Bergner đã từng mô tả chứng thích-chân của mình, ông là một
người đàn ông tốt bụng và lãng mạn bị dày vò bởi ham muốn mạnh mẽ không tự nguyện.
Ông ấy sẽ bị kích thích nếu lỡ liếc nhìn bàn chân trần của phụ nữ trong những
ngày hè, và ông tránh nghe tin thời tiết vì những cụm từ như “tuyết dày một bộ”
(a foot of snow) làm ông bị mất tập trung, hứng tình và đau đớn. (một bộ = foot, bàn chân = foot)
Vì vậy, đôi khi ham muốn tình dục có thể bị kích thích
bởi những cách đơn giản nhất. Là một loài sinh vật thông minh, chúng ta có thể
cố gắng thu hút người khác ở mức độ tri giác. Người ta không cần có bằng tiến
sĩ về nhận thức thần học để che đậy một cái mụn. Người ta cố gắng để đắp nặn
gương mặt mình; hầu hết, họ cố để trông có vẻ trẻ hơn, với các loại son môi, phấn
má hồng, kẻ chân mày, tóc giả, cấy tóc, v.v. Người ta cũng ứng dụng phẩu thuật
thẩm mỹ và tiêm botox, cùng với những phương pháp công nghệ thấp như nhéo vào
hai má để làm chúng trông có vẻ hồng hào hơn – một mẹo cổ xưa. Vài kỹ năng trải
dài đến dưới cổ, như tạo cơ, nâng ngực, và bơm dương vật.
Cũng tương tự như cách người ta cố tình cố gắng làm giả
những tín hiệu khơi gợi hứng thú tình dục ở người khác, chẳng hạn như bằng cách
trang điểm, ai cũng có thể nhìn thấu được sự giả tạo đó của người khác. Là những
người theo chủ nghĩa bản chất, chúng ta muốn đồ thật. Ví dụ, hầu hết phụ nữ sẽ
thích một người đàn ông mà họ tin là mạnh mẽ và trẻ trung một cách tự nhiên,
hơn là một người mua vẻ ngoài này thông qua botox, cấy tóc giả và tiêm
testosterone.
VẺ NGOÀI quan trọng như thế nào? Ngay cả nhà tâm lý
học tiến hóa hoài nghi nhất cũng thừa nhận rằng những đặc điểm khác có thể
xóa mờ và thay thế những dấu hiệu hấp dẫn bẩm sinh này. Sự lựa chọn của phụ nữ
có thể bị ảnh hưởng bởi các yếu tố như sự giàu có và địa vị - một người phụ nữ
có thể sẽ chọn một triệu phú già béo lùn thay vì một chàng trai cơ bắp trẻ
trung hấp dẫn. Tuy nhiên, lập luận hoài nghi vẫn xảy ra, các phản ứng tình dục
và thẩm mỹ của chúng ta được kích hoạt bởi một số đặc điểm tri giác nhất định.
Một làn da sạch sẽ thì đẹp hơn làn da đồi mồi, thân hình cân đối tốt hơn thân
hình không cân đối, vân vân. Bạn có thể yêu người chồng già của mình hơn siêu mẫu,
nhưng siêu mẫu sẽ luôn là người trong mơ của bạn.
Tôi không đồng ý. Vẻ ngoài không phải tất cả khi chúng
ta bàn về ham muốn. Lô gic thích nghi nói rằng chúng ta bị thu hút bởi những
người có một số đặc điểm liên quan – và vài thứ trong số đó không nhìn thấy được
trên mặt hay cơ thể. Các nghiên cứu có thể khiến chúng ta nhầm lẫn, bởi vì
chúng hoàn toàn tập trung vào vẻ bề ngoài, như trong các thí nghiệm nghiên cứu
những người mẫu trong tạp chí Playboy và tìm xem điểm chung về đặc điểm thể chất
của họ, hay đưa những bức hình cho sinh viên đánh giá xếp hạng, hay cho các em
bé xem những bức ảnh được máy tính tạo ra để xem chúng thích nhìn vào hình nào
hơn. Những nghiên cứu này có thể cho chúng ta vài thông tin thú vị về việc
chúng ta bị thu hút về mặt tri giác bởi cái gì, ví dụ như tầm quan trọng của sự
cân đối và tính bình quân. Nhưng chúng không thể cho chúng ta bất kỳ thông tin
gì khác ngoại trừ những thứ trong một tấm ảnh. Điểm này cũng giống với những
nghiên cứu trong đó người ta được yêu cầu ngửi thử những cái áo thun đẫm mồ hôi
của người lạ. Kết quả cho ta biết rất nhiều về việc pheromone ảnh hưởng như thế
nào đến sở thích tình dục, nhưng không hề cho ta thông tin về việc mùi hương so
với những phẩm chất khác thì như thế nào.
Vậy còn những đặc điểm quan trọng nào khác nữa? Một nhận
định cho rằng đó là sự quen thuộc. Trong một nghiên cứu, các nhà nghiên cứu đưa
một nhóm các phụ nữ tham gia vào những lớp học khác nhau ở đại học Pittsburgh.
Những phụ nữ này chưa bao giờ lên tiếng trong bài giảng và không bao giờ tiếp
xúc với các sinh viên. Nhưng số lần mà họ tham dự khác nhau – 15, 10, 5, 0. Cuối
khóa học, những sinh viên được cho xem hình ảnh của những phụ nữ này và hỏi xem
họ nghĩ gì về những người phụ nữ này. Những người phụ nữ được đánh giá là hấp dẫn
nhất là những người đã tham gia lớp học 15 lần; những người ít hấp dẫn nhất là
những người mà sinh viên chưa nhìn thấy bao giờ. Đây chỉ là một thí nghiệm nhỏ,
nhưng nó phù hợp với rất nhiều tài liệu tâm lý xã hội về hiệu ứng “tiếp xúc thường
xuyên” — mọi người thích những gì họ quen thuộc, đó là cách hợp lý để trí óc hoạt
động, khi những thứ khác có tính chất ngang nhau, những thứ bạn quen thuộc có
thể để được đánh giá là an toàn hơn. Nếu dùng thuyết “tiếp xúc thường xuyên” giải
thích cho sự hấp dẫn, thì đã giải thích phần nào sự hấp dẫn của cô gái (hoặc
chàng trai) hàng xóm.
Trong một nghiên cứu khác, nhà thí nghiệm yêu cầu người
tham gia đánh giá những bức ảnh của các bạn cùng lớp trong trường trung học của
họ để xem họ thích người đó nhiều ít thế nào và họ cảm thấy người đó hấp dẫn ra
sao. Họ cũng đánh giá những người cùng tuổi khác mà họ không quen biết. Nếu việc
thích hay không thích một người không liên quan đến sự đánh giá, thì việc các bạn
cùng lớp đánh giá một người hay người lạ đánh giá người đó sẽ ra kết quả như
nhau – nhưng kết quả không như thế. Sự hấp dẫn theo đánh giá của bạn cùng lớp bị
ảnh hưởng bởi việc họ thích người đó hay không, có nhiều bằng chứng khác nhau về
việc có nhiều yếu tố để một người trông xinh đẹp mà không tính tới vẻ ngoài của
họ.
Ngay cả khi bạn đánh giá gương mặt của những người lạ,
vẻ ngoài không phải là tất cả. Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng yếu tố chính của sự
hấp dẫn chẳng liên quan gì đến tính bình quân, sự cân đối, lưỡng hình giới tính
hay bất cứ điều gì tương tự - đó chỉ là việc người đó có cười hay không.
0 nhận xét:
Đăng nhận xét