CHƯƠNG
3
LỪA
TÌNH
(*bedtricks: hành động lên giường với một người mà bạn
nhầm tưởng là một người khác)
Hãy tưởng tượng rằng bạn nhầm lẫn về người mà bạn vừa
làm tình cùng. Có thể bạn nghĩ anh ta là chồng của bạn, nhưng hóa ra đó là người
anh song sinh của anh ấy. Hoặc bạn đã tưởng rằng cô ấy là một gái mại dâm,
nhưng hóa ra đó là vợ của bạn, đang cải trang để thử lòng chung thủy của bạn.
Có lẽ sự nhầm lẫn hay lừa dối không nằm ở việc bạn đang ngủ với ai, mà ở việc -
người mà bạn từng nghĩ là đàn ông lại là phụ nữ, hoặc người bạn nghĩ là phụ nữ
lại là đàn ông, hoặc người lớn là trẻ em, hoặc người lạ là họ hàng— như với
Oedipus, cam chịu kết hôn với mẹ mình và giết cha mình. Trong tiểu thuyết, một
người nào đó có thể phát hiện ra bạn tình của mình là robot, quái vật, người
ngoài hành tinh, thiên thần, hay thượng đế.
Thuật ngữ “lừa tình” (Bedtrick) được đặt ra bởi các học
giả Shakespeare, những người đã bị ấn tượng bởi sự xuất hiện lặp đi lặp lại của
sự kiện này trong các vở kịch của ông. Học giả tâm linh Wendy Doniger trong cuốn
sách xuất chúng của bà về chủ đề này, đã chỉ ra rằng bạn không thể nào tìm thấy
một thể loại, một nơi chốn, hay một giai đoạn lịch sử nào mà không có việc “lừa
tình” lặp đi lặp lại. Chúng ta luôn bị ám ảnh bởi chuyện này, luôn luôn như thế.
Ví dụ, có một đoạn văn đáng yêu trong Odyssey, được viết
khoảng 2,500 năm trước, trong đó Odysseus trở về từ chuyến du hành của mình,
nhưng vợ anh ta đã từ chối anh ta vì không chắc là anh ta có phải chồng của
mình không. Odyseus rất giận dữ, nhưng Penelop nằng nặc đòi anh ta phải ngủ
phòng riêng. Cô ấy bắt đầu sắp xếp giường cưới của hai người và rời khỏi phòng
ngủ - nhưng anh ấy nhấn mạnh rằng cái giường không thể nào di chuyển được, anh ấy
nhắc cho cô nhớ anh ấy đã làm ra cái giường như thế nào. Lúc này thì cô vợ đã
chắc chắn anh ấy là chồng mình, nhưng ở thời điểm này anh ấy lại rất tức giận
vì cô đã không tin anh. Cô ấy cầu mong anh tha thứ:
Nhưng
đừng đổ lỗi cho em, đừng giận em vì em đã không thể,
Ngay từ cái nhìn đầu tiên, để chào đón anh, ôm anh, vì vậy…
Trong trái tim em luôn co rúm lại vì sợ hãi
Một số kẻ xấu có thể đến, lừa gạt em với câu chuyện của hắn ta;
thế giới có đầy đủ các loại,
những kẻ xảo quyệt, những người âm mưu kết thúc đen tối của riêng họ.
“Lừa tình” có thể chỉ là một ảo tưởng, một sự không
chung thủy không đáng trách trong đó bạn có thể ngủ với một người khác mà không
phản bội lời thề của mình. Tuy nhiên, thường xuyên hơn, đó là một cơn ác mộng.
Về mặt pháp lý và đạo đức, lừa tình có thể được xem là hiếp dâm — đặc biệt nhục
nhã ở chỗ nạn nhân bị lừa thành đồng lõa. Thông thường, nạn nhân là một phụ nữ;
nhưng biến thể hư cấu phổ biến hơn là: một người đàn ông dị tính bị lừa quan hệ
tình dục với một người đàn ông khác. Việc tiết lộ sự thật có thể dẫn đến một cú
sốc; trong The Crying Game, sau khi phát hiện ra rằng Dil có một dương vật,
Fergus phát bệnh và nôn mửa.
Trong Kinh thánh Hebrew có đầy câu chuyện về việc lừa
tình. Một trong những câu chuyện nổi tiếng nhất là Jacob lừa bố anh ta tin rằng
anh ta là Esau và giao giấy khai sinh cho anh ta (không có tình dục, nhưng sự
kiện này xảy ra trên giường). Khi các con gái của Lot chuốc say ông và có hành
vi tình dục với ông ta, đó cũng là một dạng lừa tình; và trường hợp rõ ràng là
khi Tamar cải trang thành một gái điếm và làm tình với bố chồng mình. Nổi tiếng
nhất, là câu chuyện trong đó Jacob làm việc vài năm cho Laban để cưới được
Rachel, nhưng trong đêm động phòng, Laban lừa Jacob bằng cách đổi một cô con
gái khác: “Và vào buổi sáng hôm sau, đó là Leah; và anh ta nói với Laban: Sao lại
làm việc này với tôi? Tôi đã phục vụ để đổi lấy Rachel cơ mà? Tại sao lại lừa
tôi?” (Sự kiện này tạo ra một nghi thức biểu tượng: trong lễ cưới của người Do
Thái đương thời, chính chú rể hạ tấm màn che mặt cô dâu, như thế anh ta có thể
yên tâm rằng mình đang kết hôn với đúng người phụ nữ mà anh ta muốn.)
Lừa tình đã minh họa một cách hợp lý rằng khoái cảm từ
tình dục không chỉ là vấn đề về cảm giác thể xác. Nó cũng xuất phát từ ý thức rằng
người đó là ai và người đó là thế nào. Trong chương này tôi sẽ bàn luận về việc
thuyết bản chất của chúng có thể tạo ra một phương thức mới để định nghĩa về
tình dục và tình yêu.
Để nói về câu chuyện này, tôi phải bắt đầu ở vạch xuất
phát.
TÌNH
DỤC GIẢN ĐƠN
Khoái cảm được giải thích đơn giản rằng: động vật tiến
hóa để thích thú trước những thứ tốt cho chúng; khoái cảm là củ cà rốt thúc đẩy
chúng hướng tới các hoạt động hữu ích lặp đi lặp lại. Chúng cảm thấy sảng khoái
khi uống nước lúc khát và ăn lúc đói, vì những động vật cảm nhận được những
khoái cảm đó sẽ sinh sản tốt hơn những con không cảm nhận được.
Lô gic này hoàn toàn có thể áp dụng vào tình dục. Nếu một
số con vật tìm cơ hội để có bạn tình, còn một số con khác không như vậy, thì mặc
dù lúc đầu chúng có số lượng bằng nhau, nhưng con vật muốn tìm bạn tình sẽ có
nhiều con cái hơn trong tương lai. Theo góc nhìn tiến hóa, không quan hệ tình dục
là tự tử về mặt di truyền: bạn không thể sinh con nếu không có tình dục, và
tình dục cũng như thức ăn, là thứ mà một người phải cố gắng để có, chứ nó không
tự động đến với bạn. Vì thế chúng ta đã tiến hóa để có động lực tìm kiếm nó,
tương tự với loài chó, tinh tinh, rắn và nhiều loài vật khác.
Chúng ta không thể chống lại sự kêu gọi của chọn lọc tự
nhiên. Có rất nhiều loại hoạt động của con người không có giá trị rõ ràng về mặt
thích nghi và cũng chẳng liên quan gì đến hoạt động của các loài vật khác.
Chúng ta có thể lý giải một cách hợp lý về nguồn gốc tiến hóa của những khoái cảm
mà chúng ta có được, thí dụ như âm nhạc hay nghệ thuật thị giác, hay các phát
minh khoa học, và đây là điều mà mà chúng ta sẽ làm trong phần còn lại của cuốn
sách này. Nhưng một vài khía cạnh liên quan đến tình dục thì rất bí ẩn. (Cực
khoái ở phụ nữ là một sự thích nghi về mặt sinh học hay một đặc tính sinh học
ngẫu nhiên? Tại sao một số người lại là người đồng tính luyến ái? Nguồn gốc của
chứng cuồng tình dục là gì?) Nhưng để hiểu được khoái cảm đến từ sự thân mật
tình dục không có gì là khó cả. Việc yêu thích tình dục liên quan nhiều đến bản
thân việc làm tình, và làm tình thì liên quan đến việc có con. Khó mà nghĩ ra
được ví dụ nào tốt hơn để minh họa cho việc chọn lọc tự nhiên đã ảnh hưởng đến ham
muốn như thế nào.
Nhưng chỉ phân tích dựa trên thuyết tiến hóa thì không
cung cấp cho chúng ta quá nhiều thông tin. Nó chỉ cung cấp cho chúng ta một
chút lý giải về bản chất chính xác của loại ham muốn có tính tiến hóa này. Ngoài
ra thì không có gì nữa. Người ta có thể tưởng tượng rằng chúng ta đã tiến hóa để
sở hữu “ham muốn tình dục”, sự xung động vô độ với động dục, và hết. Một nhà
bình luận mô tả con cóc đực như sau:
“Nếu có gì đó
chuyển động trước mắt con đực, thì nó sẽ nghĩ đến ba khả năng: nếu thứ đó lớn
hơn tôi, tôi sẽ bỏ chạy, nếu nó nhỏ hơn tôi, tôi sẽ ăn nó, còn nếu nó cùng kích
thước với thôi, thì tôi sẽ làm tình với nó. Nếu loài vật đó không chống cự với
việc này, thì có khả năng nó cùng loài với tôi và thích hợp là đối tượng tình dục.”
Trong thảo luận của mình về vấn đề này, Wendy Doniger
nói rằng: “Chúng ta đều biết đàn ông thì đều giống với con cóc này.” Hiện nay,
hầu hết mọi người đều đồng ý rằng tình dục của con người thì phức tạp hơn nhiều
so với chuyện này, ngay cả đàn ông cũng vậy, nhưng có lẽ sự phức tạp gia tăng
này ít có liên quan đến quá trình tiến hóa. Dù sao thì cũng ta cũng biết rằng
có rất nhiều các hoạt động liên quan đến tình dục mà hầu như không có tác dụng
sinh sản, như thủ dâm, tình dục đồng giới, hay giao hợp dùng các biện pháp
tránh thai, và vì thế những hoạt động cụ thể này không thể tiến hóa từ chọn lọc
tự nhiên được. Có lẽ tình dục ở loài người nói chung sẽ được giải thích tốt nhất
bằng lịch sử cá nhân, các nền văn hóa và việc chọn lựa tự do.
Tôi hơi đồng cảm với góc nhìn này. Thí dụ như, cảm xúc
tình dục và tình yêu đã tiến hóa để thúc đẩy các hành vi của chúng ta trước người
thật, nhưng – như tôi sẽ bàn sau – chúng ta cũng có thể xem những người không
thật như mục tiêu của tình dục và những cảm xúc lãng mạn. Đối với con người, và
không một loài vật nào khác, tình dục và tình yêu đã di chuyển từ địa phận thế
giới thật sang thế giới tưởng tượng. Đây không phải sự thích nghi – đây là một
sự tình cờ – một sự tình cờ vô cùng có ý nghĩa.
Tuy nhiên, đồng thời, lý thuyết “ham muốn tình dục”
đơn giản quá đơn giản; các khuynh hướng tiến hóa của chúng ta rất phong phú và
có cấu trúc phức tạp. Điều này càng rõ ràng khi chúng ta xem xét sự khác biệt về
tình dục. Trong khi một số sinh vật nhỏ bé chỉ có một giới tính và được sinh sản
bằng cách nhân bản, hầu hết phần còn lại phân loại thành hai giới tính: nam và
nữ. Vì vậy, để sinh sản có hiệu quả, ham muốn tình phải bao gồm sự phân biệt giới
tính - xét cho cùng, ngay cả những con cóc đực cũng đủ thông minh để hướng mình
về phía những con cóc cái.
Không chỉ như vậy. Thật ra, một trong những thành quả
của sinh học tiến hóa là nó đã giúp trả lời cho một số câu hỏi khó nhất định về
sự khác biệt giới tính. Tại sao các con vật có dương vật thường có kích thước lớn
hơn và bạo lực hơn những con vật có âm đạo – xét theo mặt bằng chung? Tại sao
những con vật có âm đạo thì thường kén chọn hơn những con có dương vật, và tại
sao những con vật có dương vật thường có bề ngoài thu hút, như cái đuôi lộng lẫy
của con công đực, hay những món vũ khí đặc thù, như cặp ngà lớn của con hải cẩu
đực?
Đây là những loại câu đố khiến Darwin bối rối, nhưng
chúng được giải thích một cách tinh tế bằng lý thuyết đầu tư của cha mẹ, được
phát triển bởi nhà sinh học tiến hóa Robert Trivers vào những năm 1970 và được
cải tiến rộng rãi trong những năm sau đó. Đầu tiên, đầu óc và cơ thể của chúng
ta thích nghi với quá trình chọn lọc tự nhiên để thành công trong việc tái sinh
sản, nhưng có một sự khác biệt điển hình giữa các chiến lược lý tưởng giữa con
đực và con cái, phản ánh sự bất đối xứng giữa tinh trùng và trứng. Tinh trùng
là những thứ nhỏ bé, đa dạng, chỉ có gen và động cơ giúp chúng di chuyển đến trứng.
Trứng tương đối lớn và chứa toàn bộ cấu trúc để nuôi sống một con người. Hơn nữa,
trong quy trình tiêu chuẩn của động vật có vú, quá trình thụ tinh diễn ra bên
trong con cái và sau đó, sau khi được sinh ra, con non được nuôi dưỡng bằng cơ
thể con cái. Còn đối với con đực, sự đầu tư để di truyền gien này chỉ giới hạn
trong một khoảnh khắc ngắn ngủi: đưa vào và xuất tinh. Đối với con cái, quy
trình này kéo dài hàng tháng và hàng năm trời.
Điều này tạo ra khác biệt lớn, bởi vì khi con cái nuôi
dưỡng con non, nó không thể có các con non khác. Và như thế, một con đực có thể
có con với nhiều con cái cùng lúc, nhưng chiều ngược lại là không thể.
Trivers hiểu rõ rằng sự chênh lệch này dẫn đến sự khác
biệt giữa nam và nữ trong chiến lược sinh sản tối ưu. Con cái thường xu hướng đầu
tư nhiều thời gian và công sức hơn vào con con của chúng so với con đực, bởi vì
chúng có ít con hơn, và do đó, mỗi đứa con lại quan trọng hơn. Qua điều này, có
thể dự đoán rằng con cái sẽ có xu hướng kén chọn hơn khi lựa chọn bạn tình,
chúng sẽ chú ý đến bạn tình có gen phù hợp và, ở những loài mà có thể lựa chọn
– những con đực có xu hướng theo sát và bảo vệ chúng và con non của chúng. Bởi
vì con đực thường hưởng lợi khi được con cái chọn nên chúng hình thành xu hướng
tương quan là cạnh tranh với nhau để tiếp cận con cái, vì thế chúng có xu hướng
trở nên to hơn và mạnh hơn, và thường phải phát triển các loại vũ khí đặc thù. Chúng
cũng thường tự quảng cáo bản thân với các con cái, do đó chúng phải tiến hóa
các đặc tính như những cái đuôi hay những dấu hiệu lộng lẫy khác. Đây là lý do
công đực sở hữu cái đuôi rực rỡ, chứ không phải công cái.
Điều này cho thấy sự khác biệt thông thường giữa con đực
và con cái, nhưng điều khiến đây là sự giải thích thuyết phục là nó giúp tạo ra
nhiều phán đoán chính xác về việc sự khác biệt về giới tính nên xuất hiện ở mặt
nào và không nên ở mặt nào. Theo quan điểm của lý thuyết này, bản thân cơ quan
sinh dục không quan trọng; sở hữu một dương vật hoặc một âm đạo không phải là một
tính chất thiên bẩm gì. Chỉ là những con vật có dương vật có xu hướng đầu tư ít
hơn cho con non của chúng so với những con có âm đạo. Do đó, điều này đưa ra
phán đoán ngắn gọn rằng trong một số ít trường hợp sự đầu tư giữa đực-cái giống
hệt nhau hoặc đảo lộn, sự khác biệt về giới tính sẽ thay đổi tương ứng. Và việc
này là có thật. Nếu có một giống loài trong cha mẹ có sự đầu tư ngang nhau, khi
con cái và con đực hợp tác với nhau để bảo vệ con non (chim cánh cụt) hay là
khi tất cả những gì chúng cần làm là phun tinh trùng vào trứng ở biển và các
con non không cần nhiều sự quan tâm hơn (vài loài cá), chúng ta sẽ thấy giữa
hai giới tính có sự tương đồng về thể chất và mức độ thu hút. Nếu có một giống
loài trong đó con đực phải chăm sóc con non, và con cái thường là kẻ hiến trứng
ẩn danh, thì con đực sẽ kén chọn hơn và con cái sẽ to và hung hãn hơn với bộ
lông sặc sỡ hơn.
0 nhận xét:
Đăng nhận xét